ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΤΩΡΑ: ΣΤΗΝ ΟΔΟ ΑΘΗΝΑΣ!

ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΤΩΡΑ: ΣΤΗΝ ΟΔΟ ΑΘΗΝΑΣ!

Συνεχίζεται η εκστρατεία καθαριότητας του Δήμου Καθαριότητας στην οδό Αθηνάς που περιλαμβάνει και καθαρισμό στις προσόψεις κτιρίων από γκράφιτι / tagging. Στην φωτογραφία το πολύπαθο, παροπλισμένο κτίριο στη συμβολή των οδών Αθηνάς και Ερμού του οποίου τα παράθυρα και οι … Συνέχεια

ΟΔΟΣ ΑΘΗΝΑΣ: ΚΛΕΙΝΕΙ ΤΟ ΥΠΝΩΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟ

Image

Όλες οι πόλεις του κόσμου έχουν αστέγους και τοξικομανείς. Αλλά το θέαμα που αντικρύζουν καθημερινά χιλιάδες Αθηναίοι και τουρίστες στην έξοδο του μετρό στο Μοναστηράκι επί της οδού Αθηνάς μάλλον είναι μια ακόμα αθηναϊκή πατέντα που δείχνει τις προτεραιότητες της συντεταγμένης Πολιτείας, την ευαισθησία και την αποτελεσματικότητα των αρμόδιων υπηρεσιών. Είναι δυνατόν τόσα χρόνια ο Δήμος, τα υπουργεία Υγείας και Προστασίας του Πολίτη να μην κάνουν ΤΙΠΟΤΑ για να διαχειριστούν την μετατροπή ενός δημόσιου χώρου σε υπνωτήριο εξαθλιωμένων ανθρώπων με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για την δημόσια υγεία και (δευτερευόντως) για την εικόνα της πόλης σε ένα τόσο προβεβλημένο σημείο της τουριστικής Αθήνας; Είναι δυνατόν όλοι αυτοί να μην βλέπουν αυτό που βλέπουμε τόσο καιρό όλοι οι υπόοιποι; Είχα πάντα αυτήν την απορία: οι Δήμαρχοι, οι Υπουργοί δεν ζουν σ’ αυτήν την πόλη, δεν περπατάνε; Ή τους «καταπίνουν» τόσο πολύ τα «μεγάλα» θέματα;

Τέλος πάντων, είμαστε εδώ για να μεταφέρουμε μια θετική είδηση: σύμφωνα με πληροφορίες, η Αττικό Μετρό θα προχωρήσει σε διαμόρφωση της εσοχής / στοάς που οδηγεί από την οδό Αθηνας στην οδό Μιαούλη στην έξοδο του μετρό στην οδό Αθηνάς. Ταυτόχρονα ο χώρος θα κλείνει μετά το τέλος της λειτουργίας του μετρό. Όσο για τους ανθρώπους που κοιμούνται στο μετρό ο Δήμος διαθέτει τις δομές που θα του επιτρέψει να διαχειριστεί με πιο σύγχρονα μέσα μια τόσο ευαίσθητη κοινωνικά και σύνθετη κατάσταση. Μέριμνα θα υπάρξει και για το παρακείμενο κτίριο στη συμβολή της Αθηνάς με την οδό Ερμού που όπου είναι γνωστό είχε «παροπλιστεί» στη διάρκεια της κατασκευής του μετρό. Θα βαφτεί εξωτερικά από τον Δήμο ενώ ίσως υπάρξει και κάποιου είδους «εικαστική παρέμβαση». Για να δούμε.

ΑΠΟ ΤΑ ΞΕΒΡΑΚΩΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΜΠΟΥΝΙΕΣ

Image

Κάθε σημαντικός συνδικαλιστικός αγώνας έχει τους «ήρωες» του / στην Ελλάδα, μάλλον από σύμπτωση, όλοι αυτοί οι ήρωες έχουν καταγωγή από Πελοπόνησσο / και δεν είναι το μόνο που τους συνδέει / από σύμπτωση, επίσης, διαθέτουν έναν αχαλίνωτο τσαμπουκά, που προφανώς τροφοδοτείται από το ταξικό μίσος / ο «τσαμπουκάς» αυτός σφυρηλατήθηκε χρόνια τώρα σε μπαρουτοκαπνισμένα κομματικά γραφεία (κατά προτίμηση του ΠΑΣΟΚ), όταν τις καλές εποχές οι πολιτικοί τους προϊστάμενοι τους έδωσαν να καταλάβουν ότι τα πραγματικά αφεντικά είναι οι ίδιοι / βασιλικότεροι του βασιλέως, εξελίχθηκαν σε κομματικοί τοποτηρητές τρισάθλιων παρασκηνιακών μηχανισμών, αυτόκλητοι διαμεσολαβητές στο αλισιβερίσι ανάμεσα στην πολιτική εξουσία και στους πελάτες της / η επιρροή τους μεγάλωνε δυσανάλογα με την πραγματική αποστολή τους / καθόλου τυχαίο αφού «έτσι το έφερε και η ζωή» κι έγιναν πολύτιμοι κρίκοι σε μια αλυσίδα μικροσυμφερόντων και κομματικής συναλλαγής με πρόσχημα τα δικαιώματα των εργαζομένων / στην πραγματικότητα έλεγχαν κομματικά παραμάγαζα φροντίζοντας να διευρύνουν τους κομματικούς τους στρατούς / τα τελευταία χρόνια με τα απανωτά Μνημόνια πολλά από τα προνόμια που εξασφάλισαν στα χρυσά χρόνια της Μεταπολίτευσης (και κυρίως στην δεκαετία της «Αλλαγής») αμφισβητήθηκαν / η γη άρχισε να τρέμει κάτω από τα πόδια τους, η επιρροή τους τρεμόπαιζε στο ξεροβόρι της τρόϊκας / η αμφισβήτηση αυτή τους εξαγρίωσε / έβγαλε στην επιφάνεια τα χειρότερα ένστικτα τους / για όσους διαθέτουν ελάχιστη μνήμη θα θυμούνται πως όσα έζησε ο Δήμαρχος Αθηναίων Γιώργος Καμίνης την Κυριακή δεν είναι ούτε πρωτοφανή, ούτε τα χειρότερα που έχουμε δει σ’ αυτήν την πόλη / θα σας γυρίσω στις αρχές της δεκαετίας του ’90 όταν η νόμιμη κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη (τότε το τρεντ ήταν να τον μισούμε, τώρα είναι να τον λατρεύουμε) επιχείρησε να ιδιωτικοποιήσει τις αστικές συγκοινωνίες / στο απόγειο των κινητοποιήσεων των συνδικαλιστιών της κρατικής ΕΑΣ τότε, εκατομμύρια Έλληνες είδαν έκπληκτοι στις οθόνες τους ιδώτες οδηγούς των νέων, ιδιωτικοποιημένων λεφωορείων να περιφέρονται γυμνοί στην πλατεία Ομονοίας καθώς οι συνδικαλιστές της μεραρχίας του αλήστου μνήμης Ανδρέα Κολλά (τότε ΠΑΣΟΚ, σήμερα εξυμνεί τον Αλέξη Τσίπρα) έπαιρναν τα ρούχα των οδηγών ως λάφυρα του αγώνα τους… / ναι, συμφωνώ η γορθιά είναι πιο άγριο πράγμα αλλά θυμάμαι την αίσθηση του 1992 με τους γυμνούς οδηγούς της Ομόνοιας ότι πια «τα είχαμε δει όλα» / αμ δε! / γιατί είναι τοις πάσοι γνωστό ότι μια από τις πιο σκληρές συντεχνίες αναπτύχθηκε στον Δήμο Αθηναίων / επίσης δεν είναι τυχαίο, κατά τη γνώμη μου ότι ο Καμίνης γίνεται και ξαναγίνεται στόχος ενώ κατά γενική ομολογία είναι ένας από τους πιο πολιτισμένους Έλληνες σε πόστο διοικητικής ευθύνης / τα κάνουν εκεί που (θεωρούν) ότι τους παίρνει / το μόνο που καταφέρνουν όμως είναι να αποκαλύπτουν το αποκρουστικό τους πρόσωπο και να καταστούν τον Καμίνη ακόμα πιο συμπαθή / δυστυχώς όλοι αυτοί οι αυτόκλητοι σωτήρες, οι υπερασπιστές συντεχνιακών συμφερόντων έπαιρναν δύναμη και εξαιτίας της ανοχής που επέδειξαν όλα αυτά τα χρόνια οι αντίστοιχοι Καμίνηδες / γιατί στην πραγματικότητα ο Καμίνης και ο κάθε Καμίνης μέχρι σήμερα τους φοβόταν / ας δείξει ο Δήμαρχος ότι θα είναι ο πρώτος που δεν τους φοβάται και δεν θα βγει χαμένος. 

* Το κείμενο δημοσιεύθηκε στην στήλη Urban Lab, στο Lifo, στις 11 Ιουλίου 2013.

SAVE THE DATE: ATHENS METRO GOES SOUTH!

Image

 

Στις 26 Ιουλίου τίθεται (επιτέλους!) η πολυαναμενόμενη επέκταση της γραμμής 2 του μετρό προς το Ελληνικό με τρεις ενδιάμεσους σταθμούς στην Ηλιούπολη, την Αργυρούπολη και τον Άλιμο. Η καθυστερημένη παράδοση των τεσσάρων σταθμών είναι μία από τις παράπλευρες απώλειες του σκανδάλου της Siemens. Με τους τέσσερις αυτούς σταθμούς εκτιμάται ότι η ημερήσια επιβατική κίνηση του μετρό θα αυξηθεί κατά 80.000 επιβάτες, ενώ μέσα σε 14 λεπτά θα μπορεί ένας κάτοικος του Ελληνικού να βρεθεί στο Σύνταγμα. Πρόκειται για μια μικρή επανάσταση καθώς θα ευεργετηθεί ένας μεγάλος πληθυσμός των νοτίων προαστίων, συμπεριλαμβανομένων και των κατοίκων της Γλυφάδας, της Βούλας και της Βουλιαγμένης που δεν θα είναι πια υποχρεωμένοι να κατεβάσουν το αυτοκίνητό τους μέχρι τον Άγιο Δημήτριο ή το κέντρο της Αθήνας. H επέκταση αναπτύσσεται κατά μήκος της λεωφόρου Βουλιαγμένης και καλύπτει μια απόσταση 5,5 χλμ.

Η κατασκευή της επέκτασης μήκους 5,5 χλμ, έχει ολοκληρωθεί από τις αρχές του 2011 αλλά η παράδοσή της καθυστέρησε λόγω του σκανδάλου στο οποίο ενεπλάκη η SIEMENS, η εταιρία στην οποία έχει ανατεθεί η προμήθεια του συστήματος σηματοδότησης των γραμμών 2 και 3 του Μετρό. Τον Σεπτέμβριο κλείνει ο κύκλος της λειτουργίας νέων σταθμών με την παράδοση του Αγία Μαρίνα στα όρια Αιγάλεω και Χαϊδαρίου. 

ΓΙΑΤΙ Η ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΙΝΕΙ;

Image

Εκδόσεις, ομάδες πολιτών, διαδικτυακές συντροφιές, πρωτοβουλίες, εκδηλώσεις… Δεν θυμάμαι άλλη περίοδο που η πόλη αυτή κατάφερνε να συνεγείρει τόσο πολύ. Αυτό που συμβαίνει σήμερα με την Αθήνα δεν το είδαμε ούτε στην περίοδο των Ολυμπιακών όπου αντίθετα από ότι, ίσως θα περίμενε κανείς, δίπλα στην ελπίδα και στη συλλογική δουλειά συμπορεύτηκαν η καχυποψία και η συνειδητή αποχή.

Πώς γίνεται λοιπόν και σήμερα, που κατά γενική ομολογία η πόλη βρίσκεται σε πολύ χαμηλό επίπεδο αυτοεκτίμησης, να εμπνέει τόσες πρωτοβουλίες πολιτών, διαδικτυακές ομάδες, εθελοντικές συμμαχίες, εκδοτικές προσπάθειες, ιδιωτικές χορηγίες που σπεύδουν να συμπληρώσουν τα κενά που αφήνει πίσω η αδυναμία της κεντρικής διοίκησης να υποστηρίξει οικονομικά δυναμικά project μικρότερων ή μεγαλύτερων αστικών αναπλάσεων;

Πώς να εξηγήσουμε αυτήν τη γοητευτική αντίφαση;

Θα επιχειρήσω να μοιραστώ μαζί σας μερικές σκέψεις με την υπόσχεση ότι θα είμαι σύντομος και ότι δεν θα σας κουράσω.

Τρεις αλλαγές

Κατά τη γνώμη μου συμβαίνουν εκ παραλλήλου τρεις βασικές αλλαγές στο σώμα της κοινωνίας που τροφοδοτούν το ενδιαφέρον για την Αθήνα και την αστική αυτογνωσία. Η πρώτη είναι άσχετη με το τι περνάει η χώρα τα τελευταία τρία χρόνια, οι άλλες δύο, όμως, συνδέονται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Οι σημερινοί σαραντάρηδες και πενηντάρηδες που ζουν στην Αθήνα είναι κατά τεκμήριο γεννημένοι εδώ. Ακόμα και όσοι δεν έχουν γεννηθεί στην Αθήνα την έχουν επιλέξει ως τόπο κατοικίας, δεν κατέφυγαν εδώ για λόγους ανάγκης. Αυτή η δημογραφική εξέλιξη αποτελεί μια σιωπηρή αλλά τεράστιων διαστάσεων ποιοτική αλλαγή που εξηγεί την εμπλοκή όλο και περισσότερων Αθηναίων, εντός ή εκτός εισαγωγικών, είτε σε πρωτοβουλίες φιλοαθηναϊκού χαρακτήρα είτε σε παρεμβάσεις στη δημόσια σφαίρα κι εδώ συμπεριλαμβάνουμε πλέον και τα κοινωνικά δίκτυα στο Ιντερνετ. Η απουσία σημείου συναισθηματικής αναφοράς στην περιφέρεια, σε κάποιο χωριό ή τόπο καταγωγής, επενδυμένο με νοσταλγία και μια τραυματική αίσθηση μόνιμης απώλειας, δημιουργεί σημαντικές ψυχολογικές μετατοπίσεις στο εσωτερικό πολλών από εμάς. Η όποια «νοσταλγία» δεν αφορά πλέον το «χωριό» ή το «νησί» αλλά την Αθήνα των παιδικών μας χρόνων, την Αθήνα της εφηβείας και της πρώτης νεότητας. Οι Αθηναίοι αναζητούν το «όνειρο» μέσα στην πόλη τους και όχι σε παλιές, κιτρινισμένες φωτογραφίες. Ας το κρατήσουμε αυτό.

Δεύτερη διαπίστωση: η σκιά της κρίσης πάνω στη σχέση μας με την Αθήνα. Μάλλον δεν θα το ακούσετε σήμερα για πρώτη φορά αλλά οι κρίσεις, στο περιθώριο μικρότερων ή μεγαλύτερων καταστροφών, απελευθερώνουν εσωτερικό χρόνο και επιταχύνουν τους ρυθμούς εσωτερικών ανακατατάξεων. Αυτό που παλαιότερα, στα χρόνια της ευημερίας, περνούσε σχεδόν απαρατήρητο τώρα σηματοδοτείται και νοηματοδοτείται με ένα διαφορετικό φως. Τι θέλω να πω: το τμήμα της οδού Σταδίου από την πλατεία Κλαυθμώνος μέχρι την Ομόνοια ήταν πάντα, και με τη λέξη «πάντα» εννοώ αυτό που μου επιτρέπει η προσωπική εμπειρία, δηλαδή από το 1980 και μετά, μια μάλλον απαξιωμένη εμπορικά ζώνη με επιμέρους προβληματικά σημεία. Σήμερα που η κρίση έχει ζωηρέψει τα αντανακλαστικά μας η αναβάθμιση της Σταδίου και μιας πολύ ευρύτερης ζώνης του κέντρου αναβιβάζεται σε κεντρικό πολιτικό αίτημα. Νοιαζόμαστε περισσότερο γιατί η υποχρεωτική αποχή από καταναλωτικές συνήθειες του παρελθόντος και μια πολύ προσωπική ερμηνεία της λέξης «ευημερία» κατά βάθος διευρύνουν το πεδίο των ενδιαφερόντων μας και μας κάνει καλύτερους πολίτες.

Νέες εμπειρίες

Η αρχική οργή για την απώλεια εισοδήματος και προοπτικής εξελίσσεται για πολλούς Αθηναίους σε δημιουργική αναζήτηση μέσα από διαφορετικά ή νέα κανάλια. Στην αρχή μοιάζει με στοίχημα επιβίωσης αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Οταν το μοντέλο μιας καλά προστατευμένης ιδιωτικής ευημερίας βάλλεται, ένας κόσμος στρέφεται στη δημόσια σφαίρα αναζητώντας δημιουργικές διεξόδους, συναναστροφή, νέες εμπειρίες, ελπίδα και προοπτική για το μέλλον. Η Αθήνα είναι μόνο κερδισμένη από μία τέτοια εξέλιξη.

Κι αφού το πήραμε απόφαση ότι αυτή είναι η πόλη μας και καλώς ή καλώς (καλώς για μένα) δεν θα γίνουμε ποτέ Βαρκελώνη ή Βιέννη όλο και περισσότεροι συνειδητοποιούν / συνειδητοποιούμε πως αντί να γυρεύουμε χίμαιρες καλό θα είναι να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε με ό,τι έχουμε στα χέρια μας. Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’90 επικρατούσε στην Αθήνα μια άλλου είδους νοσταλγία που προσωρινά είχε αντικαταστήσει τη νοσταλγία για το χωριό: τη νοσταλγία για την Αθήνα ως χωριό, τα κατεδαφισμένα νεοκλασικά, την αμόλυντη και εξιδανικευμένη Αθήνα των ελληνικών ταινιών πριν από την αντιπαροχή. Ηταν, κατά τη γνώμη μου, μια εξίσου επιζήμια συναισθηματική αντίδραση, φυσική και κατανοητή, μέχρι ενός βαθμού που πάλι εγκλώβιζε δημιουργικούς ανθρώπους σε ένα παθητικό κανάλι ματαίωσης και αυτολύπησης. Αχ, η Αθήνα που χάσαμε!

Σήμερα που ο βαθμός αστικής συνειδητότητας έχει διαγράψει σημαντικούς κύκλους ωρίμανσης έχει γίνει κατανοητό σε ευρύτατα κοινωνικά στρώματα ότι ο πλούτος και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Αθήνας δεν μπορούν να ανιχνευθούν στα απατηλά όνειρα περί επιστροφής στο χαμένο οριστικά νεοκλασικό μας παρελθόν, αλλά στην ανάδειξη του δυναμισμού της μεσογειακής μητρόπολης της ανατολικής Μεσογείου σε πνεύμα κοινής λογικής, συστράτευσης και επιχειρηματικής αφύπνισης. Η επαφή με την πραγματικότητα, η επένδυση στον ρεαλισμό μεταδίδει ένα πολυσήμαντο μήνυμα: αν η πόλη που μας παραδόθηκε δεν χρειάζεται υποχρεωτικά να κατεδαφιστεί για να μπορέσουμε επιτέλους να ζήσουμε όπως θα θέλαμε αλλά επιδέχεται σημαντικών και ευεργετικών για την καθημερινότητά μας βελτιώσεων τότε μπορεί κι εμείς, οι ανώνυμοι πολίτες να έχουμε κάτι να κάνουμε εδώ. Η συμμετοχή και η δράση σε ένα ρεαλιστικό πλαίσιο είναι αυτό που συμβαίνει σήμερα στην Αθήνα. Οι αφετηρίες είναι πολλές και οι διακλαδώσεις ακόμα περισσότερες. Μέσα σε αυτό το κάδρο τοποθετώ και την ανάγκη μας να διαβάσουμε για την Αθήνα, να μάθουμε την Αθήνα. Αυτή τη φορά όχι για να θρηνήσουμε τι χάσαμε. Αλλά για να αισθανθούμε ζωντανοί κρίκοι μιας αέναης αλυσίδας που έρχεται από πολύ μακριά και εξελίσσεται, τώρα, μαζί μας.

Δεν είναι θέμα υπερηφάνειας. Είναι θέμα να ξέρεις ποιος είσαι και που θέλεις να πας.

* Το άρθρο δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στην Καθημερινή, στις 13 Ιουλίου 2013.

Η ΑΘΗΝΑ ΔΕΝ ΘΑ ΓΕΜΙΣΕΙ ΜΕ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ

Image

Αν υπάρχει μία απεργία που με φρικάρει είναι αυτή της ΠΟΕ – ΟΤΑ. Έχω συνδέσει τα συγκεκριμένα ακρωνύμια με σωρούς απορριμμάτων στην πόλη, κάμερες και διαξιφισμούς έξω από το αμαξοστάσιο της Ιεράς Οδού ή την χωματερή των Άνω Λιοσίων και φυσικά τον κύριο Μπαλασόπουλο, πρόεδρο των συνδικαλιστών.

Για να πω του στραβού το δίκιο στον Δήμο Αθηναίων (στα όρια του οποίου ζω) έχω διαπιστώσει μια αυξημένη ευαισθησία σε σχέση με το θέμα. Έχω παρατηρήσει ότι ακόμα και σε καραμπινάτες απεργίες όπου σε άλλους Δήμους τα σκουπίδια έχουν σχηματίσει από καιρό «βουνά», εδώ στην Αθήνα πάντα βλέπεις κάποια ξέμπαρκα απορριμματοφόρα να καθαρίζουν την πόλη. Eπίσης καταβάλλεται προσπάθεια το κέντρο (τουριστικό και μη) να μένει στοιχειωδώς καθαρό. Και τις περισσότερες φορές μένει.

Σήμερα, κι ενώ βρισκόμαστε στη μέση μιας ακόμα αναταραχής στους Δήμους κι έχει εξαγγελθεί κινητοποίηση μέχρι την Τετάρτη, με έζωσαν πάλι τα φίδια: ωχ, πάλι σκουπίδια…

Ήρθα σε επαφή με την Διεύθυνση Καθαριότητας κι έμαθα το εξής: ο τομέας Καθαριότητας θα είναι ανοικτός και θα λειτουργήσει με τις γνωστές δυσκολίες που προκύπτουν σε αυτές τις συνθήκες. Πάντως, με διαβεβαίωσαν, το κέντρο της Αθήνας θα παραμείνει καθαρό όπως κι ένα «μεγάλο μέρος της πόλης». Μακάρι.

ΠΡΟΧΘΕΣ ΤΟ ΒΡΑΔΥ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΑΒΗΣΣΥΝΙΑΣ

ImageImageImageImageImage

Καρφίτσα δεν έπεφτε προχθές το βράδυ στην πλατεία Αβησσυνίας, στην προβολή της ταινίας «Oι Απέναντι» στο πλαίσιο του 3ου Φεστιβάλ Θερινού Κινηματογράφου της Αθήνας. Μια από τις πιο αθηναϊκές ταινίες της δεκαετίας του ’80 που αποδίδει με μοναδική ακρίβεια την αβάστασχτη γοητεία ενός αθηναϊκού καλοκαιριού προσέλκυσε δεκάδες κόσμου που παρακολουθούσε ακόμα και όρθιος. Παρόντες ο σκηνοθέτης Γιώργος Πανουσόπουλος και η σύζυγός του και πρωταγωνίστρια της ταινίας, Μπέτυ Λιβανού ενώ φευγαλέα εθεάθη και ο πρωταγωνιστής Άρης Ρέτσος. Απόψε παίρνει σειρά το «Tρελό Θηριοτροφείο» στο Άλσος Πετραλώνων (9 μ.μ.) και την Κυριακή 14 Ιουλίου, ανήμερα της εθνικής επετείου της Γαλλίας, έχουμε συνέχεια του φεστιβάλ με την προβολή της ταινίας «Η Ζαζί στο Μετρό» στον κήπο του Νομισματικού Μουσείου (10.30 μ.μ.).

 

ΦΙΞ, ΚΑΠΝΟΣ ΧΩΡΙΣ ΦΩΤΙΑ

Image

Aν πιστεύαμε ότι υπάρχει ένα έργο στην Αθήνα που έδειχνε να εκτελείται κανονικά αυτό ήταν της μετατροπής του ακρωτηριασμένου Φιξ σε μελλοντική έδρα του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. Οι περαστικοί της λεωφόρου Συγγρού απολάμβαναν το θέαμα ενός ζωηρού εργοταξίου που είχε αναπτύξει …ταχύτητα. Υστερα από καθυστερήσεις και αναβολές πολλών ετών, δικαστικές περιπέτειες και αλλαγή εργολάβου, το σημαντικό αυτό έργο έμοιαζε επιτέλους να έχει μπει επιτέλους στις ράγες.
Ολα αυτά μέχρι την πρώτη συνάντηση γνωριμίας του νέου υπουργού Πολιτισμού με τους δημοσιογράφους το πρωί της Τετάρτης στον κήπο του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου. Ο κ. Πάνος Παναγιωτόπουλος αιφνιδίασε τους εκπροσώπους του Τύπου κάνοντας λόγο για δίμηνη διακοπή των έργων στο Φιξ, ένα πρόβλημα που, όπως πρόσθεσε ο ίδιος, βρίσκει την λύση του.
Στην πραγματικότητα οι εργασίες στο Φιξ δεν σταμάτησαν ποτέ. Αυτό που διεκόπη ήταν η χρηματοδότησή του κι αυτή προσωρινά, προκειμένου να ολοκληρωθεί ένας από τους συνήθεις διαχειριστικούς ελέγχους. Καθώς το έργο είναι ενταγμένο στο ΕΣΠΑ υποβάλλεται σε τακτικούς ελέγχους έτσι ώστε να εκταμιεύονται τα σχετικά κονδύλια. Δεν μπορεί να αποκλειστεί ένας σύντομος «πόλεμος νεύρων» ανάμεσα στον εργολάβο (Ακτωρ) και την διαχειριστική αρχή (Υπουργείο Πολιτισμού) που ευτυχώς έληξε αναίμακτα και χωρίς συνέπειες για την έγκαιρη παράδοση του κτιρίου στους ανθρώπους του ΕΜΣΤ.
Το χρονοδιάγραμμα (Οκτώβριος 2013) θα μπορούσε να τηρηθεί κανονικά και υπό τις σημερινές συνθήκες. Οι όποιες καθυστερήσεις οφείλονται περισσότερο στις πολλές ημέρες απεργιών που κράτησαν το εργοτάξιο κλειστό σχεδόν για ένα μήνα συνολικά. Επικαιροποιημένες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για τον Νοέμβριο ή τις αρχές Δεκεμβρίου. Το κτίριο θα είναι έτοιμο. Το «πρόβλημα» (αν υπάρχει πρόβλημα) βρίσκεται αλλού.
Για να λειτουργήσει το Μουσείο απαιτούνται συμπληρωματικές εργασίες που αφορούν τον εξοπλισμό του και την εγκατάσταση των σχετικών υποδομών (μηχανοργάνωση, προμήθεια υπολογιστών, τηλεφωνικού κέντρου, projector, κλπ.). Στην σύμβαση με τον εργολάβο προβλέπεται συμπληρωματική σύμβαση ύψους 3 εκατομμυρίων ευρώ που προκύπτει με αναγωγή από το ποσοστό της έκπτωσης. Δεν είναι όμως καθόλου σίγουρο ότι το Υπουργείο θα προχωρήσει στην υπογραφή της. Η άλλη, πιο χρονοβόρα εναλλακτική που έχει είναι η ένταξη των συμπληρωματικών
εργασιών ως νέο έργο στο ΕΣΠΑ. Αυτό σημαίνει προκήρυξη νέων διαγωνισμών με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για την έγκαιρη εκτέλεσή τους.
Και ο χρόνος τρέχει. Τα εγκαίνια του Μουσείου έχουν προσδιοριστεί για την άνοιξη του 2014 με το ενδεχόμενο το νέο κτίριο να έχει σοβαρό ρόλο στη διάρκεια της ελληνικής Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης το πρώτο εξάμηνο του 2014. Οσο για την αμφιλεγόμενη εμφάνιση του γειτονικού στεγάστρου της Αττικό Μετρό δεν έχει γίνει απολύτως τίποτα. Το ΕΜΣΤ έχει στα χέρια του μια «οικονομική» μελέτη αισθητικής προσαρμογής από τους μελετητές του νέου Φιξ. Επίσης, η διεύθυνση του ΕΜΣΤ σε συνεργασία με την Ενοποίηση Αρχαιολογικών Χώρων προετοιμάζουν την χάραξη μιας διαδρομής σύνδεσης του Μουσείου με τον Μεγάλο Περίπατο (Διονυσίου Αρεοπαγίτου, κλπ.) και το Μουσείο της Ακρόπολης έχοντας την υποστήριξη του Δήμου Αθηναίων. Στην φιλική για τους πεζούς διαδρομή προβλέπεται, ανάμεσα σε άλλα, ειδική σήμανση και δενδροφυτεύσεις.
* Το άρθρο δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στην Καθημερινή στις 12 Ιουλίου 2013.

Η ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΡΑΞΗ

ImageImageImageImageImage

Σε φουλ ρυθμούς το εργοτάξιο της Εθνικής Πινακοθήκης όπως φαίνεται και από τις φωτογραφίες. Εκτός από την ολοκλήρωση της περίφραξης το μαρτυρά και η προετοιμασία του χώρου μπροστά από το κτίριο της Μιχαλακοπούλου, εκεί που προβλέπεται η υπόγεια επέκταση. Τις προηγούμενες ημέρες ολοκληρώθηκε η «μετακόμιση»: φορτηγά με έργα τέχνης και άλλα φορητά αντικείμενα αναχωρούσαν σε καθημερινή βάση για τη Μαγούλα, στην περιοχή της Δυτικής Αττικής όπου η Εθνική Τράπεζα διαμόρφωσε για λογαριασμό της Εθνικής Πινακοθήκης σύγχρονους αποθηκευτικούς χώρους. Επρόκειτο για μια επιχείρηση γιγαντιαίων διαστάσεων καθώς η μόνιμη συλλογή του Ιδρύματος αριθμεί περίπου 17.500 έργα.

Από τη Μαγούλα ένας πολύ μικρός αριθμός έργων (150) θα κατευθυνθεί προς το Γουδί και την Εθνική Πινακοθήκη για να αποτελέσει έναν πρώτο, εναλλασσόμενο πυρήνα της μόνιμης συλλογής. Μέχρι το τέλος του 2015, οπότε και υπολογίζεται ότι θα ολοκληρωθούν τα έργα στο συγκρότημα της Βασιλέως Κωνσταντίνου, η προσωρινή έδρα της Πινακοθήκης θα είναι οι εγκαταστάσεις της Εθνικής Γλυπτοθήκης. Ο νέος χώρος αναμένεται να ανοίξει για το κοινό μέσα στο φθινόπωρο. Οσο για τα γραφεία που θα υποδεχθούν τους 60, περίπου, εργαζόμενους, θα διαμορφωθούν σε ειδικά κοντέινερ.

Μέσω ΕΣΠΑ και Νιάρχου

Το υπουργείο Πολιτισμού είχε αναθέσει αρχικά στους πρώτους μελετητές (γραφεία Π. και Κ. Μυλωνά και Δ. Φατούρου) την εκπόνηση προμελέτης η οποία αποπληρώθηκε, ύστερα από πολυετή καθυστέρηση, με χορηγία του Ιδρύματος Μαρία Τσάκος. Το 2008 διενεργήθηκε δημόσιος διαγωνισμός για τις οριστικές μελέτες, ο οποίος κατέληξε στην επιλογή των γραφείων «Αρχιτεκτονική ΕΠΕ Γραμματόπουλος-Πανουσάκης» και «Δ. Βασιλόπουλος και Συνεργάτες Ε.Ε.».Το έργο προσθέτει στο υφιστάμενο κτίριο των 9.720 τ.μ. άλλα 11.040 τ.μ. υπερδιπλασιάζοντας τους λειτουργικούς του χώρους (σύνολο 20.760 τ.μ.). Το μουσείο αποκτά 2.230 τ.μ. πρόσθετους εκθεσιακούς χώρους, 1.645 τ.μ. επιπλέον αποθήκες έργων τέχνης, αμφιθέατρο 450 θέσεων, εκπαιδευτικό χώρο, υποδοχή και πωλητήριο 910 τ.μ., εστιατόριο στον τρίτο όροφο με θέα στην Ακρόπολη και σε όλο το Λεκανοπέδιο. Ενα δεύτερο καφέ θα λειτουργεί στο ισόγειο και στον κήπο.

Το κόστος του έργου ανέρχεται στα 45 εκατ. ευρώ, έχει ενταχθεί στο ΕΣΠΑ που καλύπτει τα 32, ενώ το υπόλοιπο ποσό των 13 εκατ. ευρώ εξασφαλίστηκε με χορηγία του Ιδρύματος Σταύρος Σ. Νιάρχος.